Farklı kaynaklı kükürt uygulamalarının toprak kalitesi üzerine etkileri

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorYanardağ, Asuman
dc.contributor.authorÇelik, Tuğce Damla
dc.date.accessioned2026-06-19T06:27:44Z
dc.date.available2026-06-19T06:27:44Z
dc.date.issued2025
dc.departmentMTÖ Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı
dc.description.abstractBu araştırma, Malatya ili Hekimhan ilçesi Yukarı Girmana Mahallesi'nde kireçli topraklarda (CaCO₃ %24, pH 8.3, EC 0.42 dS m⁻¹, OM %1.25) gelişim geriliği gösteren 5 yaşındaki kayısı (Prunus armeniaca L.) fidanlarında farklı kükürt kaynaklarının (elementel kükürt – EK, amonyum sülfat – AS, sülfürik asit – SA) toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme, 2 m × 2 m boyutlarında, her biri 4 farklı doz (0, 250, 500, 1000 g/bitki) ve çiftlik gübresi (20 kg/bitki) takviyeli parsellerde tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Uygulama sonrası toprak pH'sı, SA ile %10,1 (8.3'ten 7.46'ya), EK ile %7,4 (8.3'ten 7.68'e) azalmış; AS uygulamasında ise pH değişimi sınırlı kalmıştır (8.3'ten 8.05'e). EC değerleri SA'da 0.42'den 0.63 dS m⁻¹'ye, AS'de 0.42'den 0.58 dS m⁻¹'ye yükselmiştir (p<0.05). OM içeriği EK+çiftlik gübresi kombinasyonunda %1.25'ten %1.88'e, AS+çiftlik gübresinde ise %1.74'e çıkmıştır. CaCO₃ içeriği SA+çiftlik gübresinde %24.0'tan %19.8'e düşmüştür. Besin elementi düzeyleri bakımından, EK ve AS uygulamaları toplam N'yi sırasıyla %18 ve %14 artırırken, SA uygulaması Mg içeriğinde %12'lik bir azalma göstermiştir. Mikro elementlerden Fe içeriği SA ile %22 artarken, Zn ve Mn değerleri tüm uygulamalarda önemli düzeyde yükselmiştir (p<0.05). Mikrobiyal biyokütle karbon (Cmic) EK uygulamasında %26, mikrobiyal biyokütle azot (Nmic) SA'da %21 artış göstermiştir. Sonuçlar, kireçli ve yüksek pH'lı topraklarda SA ve EK uygulamalarının pH düşürme, CaCO₃ çözünürlüğünü artırma ve mikro besin elementlerinin yarayışlılığını iyileştirme açısından etkili olduğunu ortaya koymuştur. Çiftlik gübresi ile kombinasyon, organik madde ve mikrobiyal aktiviteyi artırmada önemli rol oynamıştır. Çalışma, Malatya kayısı yetiştiriciliğinde toprak ıslahı için SA (500 g/bitki) + çiftlik gübresi kombinasyonunun optimum çözüm olabileceğini önermektedir.
dc.description.abstractThis research was conducted to determine the effects of different sulfur sources (elemental sulfur - EK, ammonium sulfate - AS, sulfuric acid - SA) on the physical, chemical, and biological properties of 5-year-old apricot (Prunus armeniaca L.) saplings showing growth retardation in calcareous soils (CaCO₃ 24%, pH 8.3, EC 0.42 dS m⁻¹, OM 1.25%) in the Yukarı Girmana Neighborhood of the Hekimhan district of Malatya province. The experiment was set up in 2 m × 2 m plots, each supplemented with 4 different doses (0, 250, 500, 1000 g/plant) and farm manure (20 kg/plant), using a randomized block design with 3 replications. After application, soil pH decreased by 10.1% (from 8.3 to 7.46) with SA and 7.4% (from 8.3 to 7.68) with EK; however, the pH change was limited in AS application (from 8.3 to 8.05). EC values increased from 0.42 to 0.63 dS m⁻¹ in SA and from 0.42 to 0.58 dS m⁻¹ in AS (p<0.05). OM content increased from 1.25% to 1.88% in the EK+farmyard manure combination and to 1.74% in AS+farmyard manure. CaCO₃ content decreased from 24.0% to 19.8% in SA+farmyard manure. In terms of nutrient levels, EK and AS treatments increased total N by 18% and 14%, respectively, while SA treatment showed a 12% decrease in Mg content. Among the micronutrients, Fe content increased by 22% with SA, while Zn and Mn values increased significantly in all treatments (p<0.05). Microbial biomass carbon (Cmic) increased by 26% with EK treatment, and microbial biomass nitrogen (Nmic) increased by 21% with SA. The results revealed that SA and EK treatments were effective in lowering pH, increasing CaCO₃ solubility, and improving micronutrient availability in calcareous and high-pH soils. The combination with farmyard manure played a significant role in increasing organic matter and microbial activity. The study suggests that the combination of SA (500 g/plant) and farmyard manure may be the optimal solution for soil amendment in Malatya apricot cultivation.
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTVxs0KoEUzXnvCfqWoi3-0SIW4qV49zUPhynWxPVWHe4
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12899/4707
dc.identifier.yoktezid975030
dc.institutionauthorÇelik, Tuğce Damla
dc.language.isotr
dc.publisherMalatya Turgut Özal Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260612
dc.subjectZiraat
dc.titleFarklı kaynaklı kükürt uygulamalarının toprak kalitesi üzerine etkileri
dc.title.alternativeEffects of different source sulfur applications on soil quality
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu