Deniz, Serdarİnceoğlu, FeyzaGüngör, Fatma Nur2026-06-192026-06-192025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861r9GEJUuMHJ7dGuoHiSCtAzHFM8Mv7CExCxV1BPS6SBKhttps://hdl.handle.net/20.500.12899/4714Bu çalışmada; beslenme okuryazarlığının önemi, tanımı, amacı ve gerekli becerileri incelenerek ölçek geliştirmek ve ulusal literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri sağlıklı ve gönüllü 1256 kişi dahil edildi. Çalışmanın ilk aşamasında literatür taraması ile ölçek formu oluşturularak kapsam geçerliliği için 20 farklı uzman görüşleri alındı. Uzman görüşleri sonucunda hazırlanan form pilot olarak 30 kişiye uygulandı. Kapsam geçerliliği ve pilot uygulaması yapılan ölçek formuna yapı geçerliliği analizleri için AFA ve DFA uygulandı. Açıklayıcı faktör analizi uygulamasında kullanılacak olan 616 kişiye ait çok değişkenli normal dağılım indeksi 6.184 ve doğrulayıcı faktör analizi uygulamasında kullanılacak olan 640 kişiye ait veriler için çok değişkenli normal dağılım indeksi 5.923 bulundu. Anlamlılığı test edilen modelde faktör döndürme yöntemi olarak varimax rotasyon yöntemi kullanıldı. Faktörlerin seçiminde Kaisen yöntemi tercih edildi. Ölçek formunda yer alan maddeler incelendiğinde 37 madde yükleri 0,30 altında olması nedeni çalışma dışı bırakılarak ve 21 madde ile ölçek formu hazırlandı. 21 soru ve 4 alt faktörden oluşan ölçeğin varyans açıklama oranı %70.23 bulundu. Oluşturulan 4 faktör ve 21 maddeli ölçek modelinin DFA ile doğrulandı. Model yapısını test etmek için uygulanan DFA sonucunda χ2/sd 3.631, RMSEA 0.062, GFI 0.907, CFI ve IFI ise 0.939 bulundu. Geçerlilik süreci tamamlanan ölçek modeli için güvenilirlik analizleri uygulanması aşamasına geçildi. Ölçek güvenilirliğinin test edilmesinde maddeler arası düzeltmiş korelasyon katsayısı ve Cronbach's α iç tutarlılık katsayıları hesaplanarak zamana göre değişmezlik testinde test-tekrar-test güvenilirlik hesaplaması yöntemleri kullanıldı. Geliştirilen Beslenme Okuryazarlığı ölçeği hem geçerli hem de güvenilir bulundu. Ölçek için alınabilecek puan 0 ile 84 arasında değişim göstermekte olup kestirim noktası 21 olarak hesaplandı.In this study, it was aimed to develop a scale and contribute to the national literature by examining the importance, definition, purpose and necessary skills of nutritional literacy. 1256 healthy volunteers aged 18 and over were included in the study. In the first stage of the study, a scale form was created by reviewing the literature and 20 different expert opinions were received for content validity. The form prepared as a result of expert normal distribution index for the 616 people to be used in the explanatory factor analysis was found to be 6.184, and the multivariate normal distribution index for the data of the 640 people to be used in the confirmatorry factor analysis was found to be 5.923. In the model whose significance was tested, the varimax rotation method was used as the factor rotation method. The Kaisen method was preferred in selecting the factors. When the items in the scale form were examined, 37 items were excluded from the study because their loadings were below 0.30, and the scale form was prepared with 21 items. The variance explanation rate of the scale consisting of 21 questions and 4 sub-factors was found to be 70.23%. The created 4-factor and 21-item scale model was confirmed with CFA. As a result of the CFA applied to test the model structure, χ2/sd was found to be 3.631, RMSEA 0.062, GFI 0.907, CFI and IFI 0.939. The reliability analysis phase was started for the scale model whose validity process was completed. The developed Nutrition Literacy scale was found to be both valid and reliable. The possible score for the scale varies between 0 and 84, and the cut-off point was calculated as 21.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessHalk SağlığıMaster Thesis962414