Tarihi Konuların Öğrenilmesinde Deyim Hikâyelerini Bilmenin Rolü: “İki Dirhem Bir Çekirdek” Örneği

dc.contributor.authorAlkayış, Muhammet Fatih
dc.contributor.authorDinç, Mehmet Emin
dc.date.accessioned2025-10-24T17:59:19Z
dc.date.available2025-10-24T17:59:19Z
dc.date.issued2024
dc.departmentMalatya Turgut Özal Üniversitesi
dc.description.abstractİskender PALA’nın “İki Dirhem Bir Çekirdek” adlı eserindeki deyim hikâyelerinde geçen tarihi bilgilerin kazanımlara dönüştürüldüğü bu çalışmada deyim ve tarih ilişkisi etraflıca ele alınmıştır. Geçmişten beslenen deyimler, çoğu zaman tarihi olayları işaret eder veya hatırlatırlar. Tarih; geçmiş yaşantıların günümüze yansıyan yüzüdür. Tarih daha iyiye, daha güzele ve daha doğruya yürüyüşte günümüz insanına rehberlik eder. Deyimler, bu rehberliğin “olma” işlevinin yerine gelmesinde öncü rol oynarlar. Bazen saatlerce konuşarak ya da onlarca sayfa yazı yazarak izah etmemiz gereken konuları, anlatım gücüne sığındığımız deyimlerle açıklığa kavuştururuz. Bir iki kelimeden oluşan deyimler, bir sayfalık yazıyla ya da 15 dakikalık konuşmayla anlatılabilecek bir hikâyenin ihtiva ettiği dersi tek başına verebilme gücüne sahiptir. Deyimlerin ortaya çıkış hikâyelerinin bilinmesi; bu konudaki yanlış tahminlerin ortadan kalkmasını ve eksik bilgilerin tamamlanmasını sağlar; bir sözün deyimleşme sürecinin (gerçek anlamdan mecaz anlama geçişinin) anlaşılmasına yardımcı olur; tarihi bilgilerin yanı sıra sosyal ve kültürel yaşantılar hakkında ipuçları sunar. Tarihi bilgiler sadece tarih kitaplarında değil, aynı zamanda farklı alanlarda yazılmış eserlerin içerisinde de değişken oranlarda bulunur. İçerisinde 99 adet deyim hikâyesinin yer aldığı İki Dirhem Bir Çekirdek adlı kitabın bazı bölümlerinde çeşitli tarihi bilgilere rastlanmıştır. Gerek içerisindeki deyimlerin akıcı bir üslupla ele alınmış olması gerekse bu deyimlerin temel düzeyde tarihi bilgiler taşıması, eserin okuyucuda önemli ve uzun süreli etkiler bırakmasını sağlayacaktır.
dc.identifier.endpage37
dc.identifier.issn2822-5805
dc.identifier.issue7
dc.identifier.startpage29
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12899/2057
dc.identifier.volume3
dc.language.isotr
dc.publisherMalatya Turgut Özal Üniversitesi
dc.relation.ispartofAnadolu Mecmuası
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzDergiPark_20251023
dc.subjectArchaeology (Other)
dc.subjectArkeoloji (Diğer)
dc.titleTarihi Konuların Öğrenilmesinde Deyim Hikâyelerini Bilmenin Rolü: “İki Dirhem Bir Çekirdek” Örneği
dc.typeArticle

Dosyalar